علی زعفری پیشگام قهوه ایران
مصاحبه با علی زعفری پیشگام قهوه ایران | افزایش مصرف قهوه و فرصتهای اقتصادی در ایران
گرایش ایرانیها به مصرف قهوه
سوال: در سالهای اخیر، گرایش ایرانیها به مصرف قهوه به طور ملموس افزایش یافته و حتی در روستاهای دورافتاده هم قهوه سرو میشود. آیا این تغییر آنی است یا به مرور زمان اتفاق افتاده و چه دلیل یا دلایلی دارد؟
پاسخ علی زعفری: گرایش ایرانیها به مصرف قهوه یک تغییر ناگهانی نبوده، بلکه مسیری تدریجی است که در دو دهه اخیر، بهویژه طی هفت هشت سال گذشته، با سرعت بیشتری پیش رفته است.
دلایل اصلی رشد
- تغییر سبک زندگی و جهانیشدن: نفوذ رسانهها و شبکههای اجتماعی، آموزشگاهها و اساتید بینالمللی الگوی مصرف جهانی را به ایران منتقل کرد. افزایش ساعات کاری و نیاز دانشجویان و شاغلان به تمرکز نیز باعث شد قهوه بهعنوان نوشیدنی انرژیزا جایگاه ویژهای پیدا کند.
- رشد فرهنگ کافهنشینی: افزایش چشمگیر تعداد کافهها، این فضاها را به پایگاه اصلی معرفی قهوه تبدیل کرد و بهویژه برای نسل جوان، محیطی اجتماعی و امن فراهم آورد. برآوردها نشان میدهد تا سال ۱۴۰۴ حدود ۳۰ هزار کافه در ایران فعال هستند.
نقش مراکز آموزشی
- استانداردسازی و حرفهایسازی: آکادمیهای تخصصی مانند اولین مدرسه قهوه ایران موجب شدند کیفیت و آگاهی در صنعت قهوه ارتقا یابد. این مراکز باریستاها را با دانش رُست، عصارهگیری و استانداردهای بینالمللی آشنا کردهاند.
- تربیت نیروی متخصص: تنها مدرسه قهوه ایران تاکنون بیش از ۳۵ هزار هنرجو آموزش داده است؛ ظرفیتی که پشتوانه رشد حرفهای این صنعت به شمار میرود.
در نتیجه، مصرف قهوه در ایران از یک عادت محدود به یک فرهنگ عمومی تبدیل شده و امروز نهتنها بُعد اجتماعی، بلکه بُعد اقتصادی و صنعتی پیدا کرده است.
چرا چایخانهها نتوانستهاند نسل جدید را جذب کنند؟
سوال: آیا تغییر در سبک زندگی مدرن و خروج از مردسالاری تاثیر داشته است؟
پاسخ علی زعفری: چایخانهها بهعنوان بخشی از میراث فرهنگی ایران، همچنان جایگاه خود را دارند، اما نتوانستهاند نسل جدید را جذب کنند. علت این موضوع ترکیبی از چند عامل است:
- کافیشاپها با ارائه اینترنت، موسیقی، منوی متنوع و طراحی مدرن توانستهاند محیطی متناسب با نیازهای تحصیلی، کاری و اجتماعی فراهم کنند، در حالی که چایخانهها به همان الگوی سنتی محدود ماندهاند.
- چایخانهها اغلب فضایی مردانه دارند و حضور بانوان در آنها محدود یا غیرایمن است؛ کافیشاپها محیطی مشترک و برابر برای زنان و مردان ایجاد کردهاند.
- کافیشاپها تنها نوشیدنی عرضه نمیکنند؛ تجربهای تازه از تنوع قهوهها، دسرها و فضای اجتماعی ارائه میدهند که با ذائقه جوانان همخوانی بیشتری دارد.
آمار مصرف و واردات قهوه در ایران
سوال: آیا آماری از میزان مصرف سرانه قهوه در ایران یا میزان واردات قهوه در دسترس هست؟
پاسخ علی زعفری:
- سرانه مصرف قهوه در کشور حدود ۶۰۰ گرم در سال است، هرچند هنوز فاصله زیادی با کشورهای اروپایی و ترکیه دارد.
- ایران سال گذشته حدود ۵۰ هزار تن قهوه سبز وارد کرده است؛ این آمار تنها شامل کانال رسمی است و واردات غیررسمی و قهوه فوری را در بر نمیگیرد.
رشد مصرف و واردات قهوه علاوه بر بُعد فرهنگی، فرصتهای اقتصادی نیز ایجاد کرده است: توسعه رُستریها، آموزشگاهها، فروش تجهیزات و کافیشاپها.
گسترش مصرف قهوه در خانهها
سوال: چه نکات مثبت و منفی در مصرف قهوه در خانهها وجود دارد؟ آیا این امر جایگزین چای میشود؟
پاسخ علی زعفری: گسترش مصرف قهوه در خانهها باعث افزایش آگاهی مصرفکننده و ایجاد بازار جدید برای تجهیزات و رُستریها شده است. نکات مثبت و منفی عبارتند از:
نکات مثبت
- افزایش آگاهی مصرفکننده نسبت به کیفیت و روشهای دمآوری.
- ایجاد بازار جدید برای تولیدکنندگان و واردکنندگان تجهیزات خانگی و رُستریهای داخلی.
- تمایل به مصرف قهوه تازهبرشت که کیفیت بالاتر و کمک به توسعه صنعت داخلی دارد.
نکات منفی
- هزینه خرید دستگاهها و مواد اولیه بالاست.
- در نبود آگاهی کافی، استفاده نادرست از دستگاهها و کاهش کیفیت محصول نهایی.
- کاهش مشتری در صورت عدم ارائه تجربه متمایز توسط کافهها.
چای همچنان جایگاه خود را حفظ میکند و قهوه نقش مکمل و متنوعکننده دارد.
فرصتهای اقتصادی صنعت قهوه
سوال: گسترش کافیشاپها چه فرصتهایی ایجاد کرده است؟
پاسخ علی زعفری: افزایش کافیشاپها و بیزنسهای ترکیبی فرصتهای اقتصادی متعددی ایجاد کرده است، از جمله:
- فعال شدن کل زنجیره ارزش قهوه: واردات دانه قهوه، تجهیزات، رُستینگ، آموزش و فروش خانگی.
- حدود یک میلیارد دلار گردش مالی در سال گذشته در صنعت قهوه و کافیشاپ ایران.
- ظهور مدلهای خلاقانه مانند کافه نان، کافه قنادی، کافه بازی، کافه کتاب و کافههای سیار.
- فرصت ایجاد برندهای ایرانی در سطح منطقهای و بینالمللی.
- تولید تجهیزات صنعتی و محصولات جانبی با بازار صادراتی بالقوه.
مدیریت دقیق ریسکهای اقتصادی و سرمایهگذاری در نیروی انسانی، استانداردسازی خدمات و تجربه مشتری، کلید موفقیت بلندمدت این حوزه است.
یادگیری حرفهای دنیای قهوه از اینجا شروع میشه!
اگر صاحب کافه، باریستا یا عاشق قهوه هستید،
مدرسه قهوه ایران، با بیش از 35 سال سابقه، جاییه که از پایه تا تخصص، هرآنچه باید درباره قهوه بدونی رو آموزش میده.
آموزش باریستا، لاتهآرت، دمآوری، رُست، میکسولوژی و…
مدرک معتبر با تایید فنیوحرفهای شعبه فعال در تهران، اصفهان، مشهد، کرج و سایر شهرها
مشاهده دورهها و ثبتنام در مدرسه قهوه ایران
